Tag Archives: Zawezwanie do próby ugodowej

Czy kolejne zawezwanie do próby ugodowej także przerywa bieg przedawnienia?

Zawezwanie do próby ugodowej jest bardzo chętnie wykorzystywaną w praktyce instytucją procesową. Wbrew pierwotnym założeniom tej regulacji, celem zawezwania do próby ugodowej przeważnie nie jest zawarcie ugody (do niej dochodzi bowiem bardzo rzadko), ale przerwanie biegu przedawnienia roszczenia.

Nie budzi wątpliwości, że złożenie pierwszego zawezwania do próby ugodowej przerywa bieg terminu przedawnienia. W orzecznictwie pojawiają się natomiast wątpliwości odnośnie kolejnych zawezwań do próby ugodowej dotyczących tego samego roszczenia. Często zdarza się bowiem, że strona – nie decydując się na wniesienie pozwu, ale nie chcąc doprowadzić do przedawnienia roszczenia – ponawia składanie kolejnych zawezwań.

W jednej ze spraw Sąd Apelacyjny uznał, że drugiego zawezwania do próby ugodowej nie można już traktować jako czynności, o której mowa w art. 123 § 1 pkt 1 kodeksu cywilnego (tj. czynności przed sądem przedsięwziętej bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia), ponieważ została ona podjęta jedynie w celu doprowadzenia do przerwy biegu przedawnienia, a nie bezpośrednio w celu wskazanym w tym przepisie.

W ocenie Sądu, już po pierwszym zawezwaniu do próby ugodowej powódka miała pełną świadomość, że pozwana nie zaspokoi jej roszczeń oświadczając, że nie zawrze ugody. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał, że powódka nie miała racjonalnych podstaw do przyjęcia, iż kolejne zawezwanie do próby ugodowej, w tożsamym zakresie objętym pierwotnym zawezwaniem, będzie czynnością przedsięwziętą w celu określonym w art. 123 § 1 pkt 1 kodeksu cywilnego, tj. dającą realną szansę na zawarcie ugody, a nie zmierzającą wyłącznie do przerwania biegu przedawnienia, zwłaszcza wobec przytoczenia w drugim zawezwaniu tych samych okoliczności co w pierwszym zawezwaniu do próby ugodowej.

Sąd Najwyższy1 stwierdził jednak, że uznanie przez Sąd Apelacyjny, iż drugie zawezwanie do próby ugodowej zostało podjęte jedynie w celu przerwania biegu przedawnienia było co najmniej przedwczesne.

Nie ma racjonalnych podstaw do przyjęcia wykładni, że drugie (czy kolejne) zawezwanie do próby ugodowej nie zmierza bezpośrednio w celu wskazanym w art. 123 § 1 pkt 1 kodeksu cywilnego, a celem takiego kolejnego zawezwania zawsze będzie jedynie przerwanie biegu przedawnienia.

Kolejne zawezwanie do próby ugodowej jest bowiem taką czynnością, która może wywołać skutek przewidziany w art. 123 § 1 pkt 1 kodeksu cywilnego, ale jedynie wówczas, jeżeli w okolicznościach stanu faktycznego zaistnieje podstawa do oceny, że czynność tę przedsięwzięto bezpośrednio w celu wskazanym w tym przepisie. Brak jest zatem podstaw do formułowania generalizujących ocen, że celem każdego kolejnego zawezwania do próby ugodowej jest jedynie przerwanie biegu przedawnienia, ponieważ nie można także wykluczyć wystąpienia i takiego skutku prawnego, ale tylko w sytuacji, w której okaże się, że bezpośrednim celem przedsięwzięcia także kolejnego zawezwania do próby ugodowej, zbliżonego przecież do wszczęcia mediacji, nie było jednak dochodzenie lub ustalenie albo zaspokojenie lub zabezpieczenie roszczenia.

Zawezwanie do próby ugodowej jest więc czynnością przerywającą bieg przedawnienia, jeżeli stanowczo nie ustalono, że przedsięwzięto ją bezpośrednio w innym celu niż wskazany w art. 123 § 1 pkt 1 kodeksu cywilnego.

Z powyższego wyroku wynika zatem, że nie można z góry założyć, iż drugie (lub kolejne) zawezwanie do próby ugodowej zmierza wyłącznie do przerwania biegu przedawnienia (a wówczas nie nastąpi skutek w postaci przerwania tego biegu), lecz powinno to zostać wykazane w postępowaniu. W konsekwencji liczenie na przerwanie biegu przedawnienia poprzez złożenie kolejnego zawezwania może okazać się w konkretnej sprawie ryzykowne i nie doprowadzić do przerwania biegu przedawnienia, jeżeli zostanie ustalone, że jedynym celem strony było właśnie przerwanie biegu przedawnienia.

 

1 Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. III CSK 50/15

Comments Off on Czy kolejne zawezwanie do próby ugodowej także przerywa bieg przedawnienia?

Filed under Postępowanie sądowe, Ugoda, Windykacja

Zawezwanie do próby ugodowej – przedsiębiorcy

Jedną z pojawiających się często wątpliwości dotyczących postępowania pojednawczego jest kwestia tego, do jakiego sądu należy skierować wniosek o zawezwanie do próby ugodowej w sprawach między przedsiębiorcami.

Co do zasady do rozpoznawania sporów między przedsiębiorcami właściwe są sądy gospodarcze – czyli wydziały gospodarcze sądów rejonowych i okręgowych,  uchylenie przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych niczego w tym zakresie nie zmieniło.

Jeśli jednak chodzi o zawezwanie do próby ugodowej, zgodnie z art. 185 kodeksu postępowania cywilnego – jest ono wnoszone do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla dłużnika. Co to oznacza:

1) Sąd rejonowy jest właściwy nawet wtedy, gdy ze względu na wartość przedmiotu sporu, albo specyfikę sporu, do jego rozpoznania właściwy byłby sąd okręgowy.

2) Właściwy jest sąd rejonowy miejsca zamieszkania/siedziby wzywanego, nawet jeśli ze względu na przepisy szczególne do rozpoznania sprawy właściwy byłby lub mógłby być inny sąd.

3) Wreszcie – odpowiadając na pytanie postanowione na początku wpisu – jeśli wzywanym jest przedsiębiorca, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej powinien zostać skierowany do sądu rejonowego jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a nie do sądu gospodarczego. Sąd gospodarczy nie jest bowiem sądem ogólnie właściwym lecz sądem właściwym do rozpoznawania jedynie określonych sporów (między przedsiębiorcami).

Przykład

Przedsiębiorca z siedzibą w Białej Podlaskiej w związanym z prowadzoną działalnością sporze z innym przedsiębiorcą powinien zostać pozwany zgodnie z właściwością ogólną przed Sądem Rejonowym Lublin-Wschód z siedzibą w Świdniku (wydziałem gospodarczym tego sądu). Zawezwanie do próby ugodowej w tej samej sprawie powinno jednak zostać skierowane do Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej.

Comments Off on Zawezwanie do próby ugodowej – przedsiębiorcy

Filed under Postępowanie sądowe

Zawezwanie do próby ugodowej – niestawiennictwo

Zawezwanie do próby ugodowej to wygodne narzędzie przerwania biegu przedawnienia i (dużo rzadziej) szansa na faktyczne zawarcie ugody i uniknięcie kosztownego procesu sądowego.

Najczęściej jednak strony postępowania pojednawczego nawet nie udają, że faktycznie zależy im na zawarciu ugody. Jeśli stawiają się na posiedzenie to jedynie po to, żeby powiedzieć, iż nie widzą możliwości zawarcia ugody.

Zdarza się też, że co najmniej jedna ze stron nie stawia się na posiedzeniu pojednawczym.

Najczęściej jest to wzywany. Z punktu wzywającego jest to sytuacja niezbyt problematyczna – w końcu podstawowym celem zawezwania do próby ugodowej jest uzyskanie przerwania biegu przedawnienia – a to się już dokonało.

W takiej sytuacji wzywający ma możliwość żądania od przeciwnika zwrotu kosztów spowodowanych postępowaniem pojednawczym dopiero, jeśli wniesie w tej sprawie pozew. Zwrot kosztów postępowania pojednawczego zostanie wówczas przyznany w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie – co więcej otrzyma on zwrot tych kosztów niezależnie od tego, czy wygra, czy przegra sprawę.

W praktyce dużo rzadziej zdarza się sytuacja odwrotna – wzywany stawia się na posiedzenie pojednawcze, na którym nie pojawi się wzywający.

W takim przypadku, wezwany ma możliwość zrekompensowania straconego czasu, wnosząc o zwrot kosztów postępowania od wzywającego. Koszty zostają przyznane w postanowieniu wydawanym przez sąd na zakończenie postępowania pojednawczego.

Zwrot kosztów postępowania pojednawczego dokonywany jest na zasadach ogólnych.

Niestety nawet w takiej sytuacji dochodzi do przerwania biegu przedawnienia.

Comments Off on Zawezwanie do próby ugodowej – niestawiennictwo

Filed under Postępowanie sądowe, Ugoda