Tag Archives: Postępowanie zabezpieczające

Reprezentacja spółki przez kuratora zamiast zarządu

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 grudnia 2015 roku1 odpowiedział na pytanie, czy wskutek udzielenia przez sąd pierwszej instancji zabezpieczenia roszczenia o stwierdzenie nieważności (ewentualnie o uchylenie) uchwał walnego zgromadzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością poprzez wstrzymanie wykonalności uchwały o odwołaniu dotychczasowego członka zarządu oraz uchwał o powołaniu nowego członka zarządu, uprawnionym do wniesienia zażalenia na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w imieniu spółki oraz do reprezentowania jej w postępowaniu zażaleniowym jest zarząd w nowym czy też w dotychczasowym składzie.

Sąd Najwyższy uznał, że zarząd (ani w starym ani w nowym składzie) nie może działać za spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia, którego przedmiotem jest roszczenie osoby odwołanej z zarządu o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwał zgromadzenia wspólników o zmianach w składzie zarządu. W takim przypadku ma zastosowanie art. 253 § 2 k.s.h., zgodnie z którym jeżeli zarząd nie może działać za spółkę, a brak jest uchwały wspólników o ustanowieniu pełnomocnika, sąd właściwy do rozstrzygnięcia powództwa wyznacza kuratora spółki.

Tym samym spółkę powinien reprezentować w takim postępowaniu kurator wyznaczony przez sąd, a nie zarząd.

 

1 sygn. III CZP 91/15

Reklamy

Możliwość komentowania Reprezentacja spółki przez kuratora zamiast zarządu została wyłączona

Filed under Postępowanie sądowe, Zabezpieczenie

Zabezpieczenie roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania nieruchomości

Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia jest roszczenie niepieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni. Sąd może zastosować sposoby zabezpieczenia przewidziane dla roszczeń pieniężnych lub zastosować inny sposób, w szczególności sąd może ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem. Konkretny sposób zabezpieczenia z jednej strony powinien zapewnić uprawnionemu należytą ochronę prawną, a z drugiej nie powinien obciążać obowiązanego ponad potrzebę.

Jednym ze sposobów zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego może być ustanowienie zakazu zbywania nieruchomości przez czas trwania postępowania dotyczącego tej nieruchomości. Taki sposób zabezpieczenia może znaleźć zastosowanie np. w postępowaniu ze skargi pauliańskiej. Istotą roszczenia ze skargi pauliańskiej jest uzyskanie przez wierzyciela prawnej możliwości zaspokojenia wierzytelności przysługującej mu względem dłużnika z przedmiotów majątkowych, nabytych od dłużnika przez pozwaną osobę trzecią, w drodze czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela.

Jeżeli przedmiotem skargi pauliańskiej jest nieruchomość, to jej zbycie w toku postępowania uniemożliwi uprawnionemu przeprowadzenie egzekucji z tej nieruchomości. Pomimo wygrania sporu, wierzyciel nie będzie miał możliwości wykonania wyroku, ponieważ odpowiedzialność osoby trzeciej, pozwanej ze skargi paulińskiej, ogranicza się wyłącznie do przedmiotu zaskarżonej czynności – w omawianym przykładzie – do nieruchomości. Jeżeli zatem pozwana osoba trzecia sprzeda w toku procesu nieruchomość, wierzyciel będzie zmuszony pozwać nowego – aktualnego właściciela nieruchomości. Oczywiście w takiej sytuacji wierzyciel będzie zmuszony wykazać przesłanki żądania uznania sprzedaży nieruchomości za czynność dokonaną z jego pokrzywdzeniem, co zazwyczaj nie jest zadaniem łatwym. Ostatecznie więc wierzyciel może nie mieć żadnej realnej możliwości uzyskania zaspokojenia roszczenia poprzez egzekucję z nieruchomości.

Dlatego, aby uniknąć opisanych powyżej negatywnych skutków, występując ze skargą pauliańską warto także złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia w postaci zakazu zbywania przedmiotu objętego postępowaniem np. zakazu zbywania nieruchomości. Jeżeli sąd taki wniosek uwzględni i udzieli zabezpieczenia, to w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości zostanie wpisana wzmianka o ograniczeniach w rozporządzaniu nieruchomością w postaci zakazu jej zbywania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego nieruchomości.

W tym miejscu nasuwa się pytanie, czy pozwany – pomimo ustanowienia zabezpieczenia oraz wpisu wzmianki w księdze wieczystej – może zbyć nieruchomość oraz czy zbycie będzie ważne i skuteczne?

Zdaniem Sądu Apelacyjnego w Katowicach1 zabezpieczenie roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości przybrało specyficzną formę zakazu rozporządzania rzeczą przez czas trwania procesu, tak sformułowane orzeczenie pełni rolę nie tylko informującą o roszczeniach powoda, ale również zakonserwowanie stosunków własnościowych do czasu rozstrzygnięcia sporu. Z tych względów Sąd Apelacyjny uznał, że sądownie orzeczony zakaz zbywania nieruchomości przez czas trwania procesu wywołuje taki skutek prawny, że czasowo wyłączony został jeden z aspektów prawa własności, a mianowicie możliwość rozporządzania nim. Dlatego też umowa sprzedaży nieruchomości nie doprowadziła do przeniesienia własności na kupującego oraz nie spowodowała utraty własności przez właściciela.

1Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 października 2007 roku, I ACa 614/07

Możliwość komentowania Zabezpieczenie roszczenia poprzez ustanowienie zakazu zbywania nieruchomości została wyłączona

Filed under Postępowanie sądowe, Windykacja, Zabezpieczenie

Zabezpieczenie roszczenia

Co to jest zabezpieczenie?

Zabezpieczenie roszczenia jest środkiem, którego celem jest zapewnienie, aby orzeczenie, które zapadnie w danej sprawie mogło zostać w przyszłości skutecznie wykonane.

Przykład 1

Powód wniósł pozew z żądaniem zapłaty kwoty 100.000 złotych. Powód wie, że pozwany posiada majątek wystarczający na zapłatę dochodzonej kwoty. Postępowanie o zapłatę do czasu wydania prawomocnego wyroku może potrwać ponad 2 lata. Powód obawia się, że pozwany dokona takich przesunięć w swoim majątku (np. darowizny, wniesienie aportem do innego podmiotu, wypłata środków pieniężnych z rachunków bankowych), że nie będzie możliwe przeprowadzenie skutecznej egzekucji z majątku pozwanego. Powód może wystąpić z wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia.

Kto i w jakich sprawach może żądać udzielenia zabezpieczenia?

Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania w każdej sprawie cywilnej (zarówno procesowej jak i nieprocesowej) podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny.

Osoba, która żąda udzielenia zabezpieczenia to uprawniony, a osoba przeciwko której ma zostać udzielone zabezpieczenie to obowiązany.

Na jakim etapie sprawy można żądać udzielenia zabezpieczenia?

Zabezpieczenia można żądać:

– przed wszczęciem postępowania

– w toku postępowania

– po uzyskaniu tytułu wykonawczego (czyli po wydaniu prawomocnego wyroku opatrzonego klauzulą wykonalności) można żądać udzielenia zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nadszedł.

Jeżeli zabezpieczenie jest udzielone przed wszczęciem postępowania, Sąd wyznacza termin, w jakim powinno być wniesione pismo wszczynające postępowanie. Termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni. Jeżeli pismo (np. pozew) nie zostanie wniesione w wyznaczonym terminie, zabezpieczenie upada.

Kiedy Sąd udzieli zabezpieczania?

Sąd uwzględni wniosek o zabezpieczenie, jeżeli zostały spełnione łącznie dwie przesłanki:

roszczenie zostało uprawdopodobnione oraz

interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia został uprawdopodobniony

Postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem przyspieszonym i względnie odformalizowanym, dlatego nie jest konieczne udowodnienie roszczenia i interesu prawnego, ale wystarczy ich uprawdopodobnienie. Jeżeli wniosek o zabezpieczenie został złożony przed wszczęciem postępowania, to na etapie rozpoznawania tego wniosku Sąd nie zna stanowiska drugiej strony postępowania, jej zarzutów i dowodów.  Druga strona postępowania dowiaduje się o zabezpieczeniu dopiero po wydaniu przez Sąd postanowienia.

Jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia składany jest wraz z pozwem, wystarczy odwołanie się do dokumentów uzasadniających żądanie pozwu. Natomiast, jeżeli wniosek o udzielenie zabezpieczenia składany jest już w toku postępowania, sąd ocenia zasadność wniosku nie tylko na podstawie dokumentów złożonych przez uprawnionego, ale na podstawie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, np. także na podstawie odpowiedzi na pozew złożonej przez obowiązanego.

Interes prawny ma kluczowe znaczenie dla postępowania zabezpieczającego. Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy:

– brak zabezpieczenia uniemożliwi wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub

– brak zabezpieczenia poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub

– brak zabezpieczenia w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.

Przykład 2

Obowiązany obciąża swój majątek, wyzbywa się składników majątku, niewłaściwie zarządza majątkiem.

Wyjątki

W następujących sprawach nie ma obowiązku uprawdopodobnienia interesu prawnego, a wystarczy tylko uprawdopodobnienie roszczenia, aby uzyskać zabezpieczenie:

– w sprawach o alimenty

– w sprawach o rentę, sumę potrzebną na koszty leczenia, z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub utratę życia żywiciela albo rozstrój zdrowia oraz o zmianę uprawnień objętych treścią dożywocia na dożywotnią rentę

– w sprawach o wynagrodzenie za pracę.

Właściwość Sądu

Do udzielenia zabezpieczenia właściwy jest ten sąd, który jest właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji.

Jeżeli nie można ustalić takiego sądu, właściwy jest sąd, w którego okręgu ma być wykonane postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, a w braku tej podstawy lub w przypadku, w którym postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia miałoby być wykonane w okręgach różnych sądów – właściwy jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy.

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia zgłoszony w toku postępowania rozpoznaje sąd tej instancji, w której toczy się postępowanie, z wyjątkiem przypadku, gdy sądem tym jest Sąd Najwyższy. Wtedy o zabezpieczeniu orzeka sąd pierwszej instancji.

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia co do zasady podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia podlega rozpoznaniu przez Sąd niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu.

Doręczenie postanowienia

Co do zasady, postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia, wydane na posiedzeniu niejawnym, a podlegające wykonaniu przez organ egzekucyjny, sąd doręcza tylko uprawnionemu. Doręczenia obowiązanemu dokonuje organ egzekucyjny równocześnie z przystąpieniem do wykonania zabezpieczenia. Oznacza to, że obowiązany dowiaduje się o udzieleniu przeciwko niemu zabezpieczenia dopiero od komornika z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Celem jest zaskoczenie dłużnika i uniemożliwienie wyzbycia się lub uszczuplenia majątku przez dłużnika.

Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie.

Upadek zabezpieczenia

Zabezpieczenie upada w następujących sytuacjach:

– w przypadku prawomocnego zwrotu albo odrzucenia pozwu lub wniosku,

– w przypadku prawomocnego oddalenia powództwa lub wniosku albo umorzenia postępowania,

– w przypadku udzielenia zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania, jeżeli uprawniony w ogóle nie wystąpił z pozwem lub wnioskiem albo nie wystąpił o całość roszczenia lub też wystąpił o roszczenia inne niż to, które zostało zabezpieczone.

Możliwość komentowania Zabezpieczenie roszczenia została wyłączona

Filed under Postępowanie sądowe, Zabezpieczenie