Category Archives: Zmiany przepisów

Postępowanie uproszczone do 20 000 złotych

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności, która oczekuje obecnie na podpis prezydenta, pośród wielu wprowadzanych zmian, przynosi także istotne rozszerzenie zakresu postępowania uproszczonego. Otóż zgodnie z nowymi przepisami, w postępowaniu uproszczonym mają być rozpoznawane sprawy o roszczenia wynikające z umów, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych, a w sprawach o roszczenia wynikające z rękojmi, gwarancji jakości lub z niezgodności rzeczy sprzedanej konsumentowi z umową, jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty. 

Obecnie granicą jest kwota 10.000 złotych.

Równocześnie ustawa nie zmienia ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Oznacza to, że (o ile nie zostaną dokonane dalsze zmiany przepisów) w dalszym ciągu najwyższą opłatą w postępowaniu uproszczonym będzie opłata w wysokości 300 złotych, przewidziana dla spraw o wartości przedmiotu sporu przekraczającej 7.500 złotych.

Oznacza to istotne obniżenie opłat. W przypadku roszczenia w wysokości 20.000 złotych rozpoznawanego na zasadach ogólnych, opłata sądowa wynosi 1.000 złotych (5% wartości roszczenia), tymczasem jeśli sprawa o tej wartości będzie rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, powód będzie zobowiązany do uiszczenia jedynie opłaty w wysokości 300 złotych.

Ustawa ma wejść w życie 1 czerwca 2017 roku.

 

Możliwość komentowania Postępowanie uproszczone do 20 000 złotych została wyłączona

Filed under Postępowanie sądowe, Zmiany przepisów

Przedawnienie z urzędu

Od pewnego czasu Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowuje rewolucyjną zmianę w systemie przedawnienia roszczeń. Zmiany mająby ć bardzo szerokie i obejmować skrócenie terminów przedawnienia, zmianę zasad dotyczących przerwania biegu przedawnienia, wreszcie – powrót do zasady, zgodnie z którą sąd będzie z urzędu uwzględniał przedawnienie roszczenia.

Po co jest przedawnienie

Jak wiele instytucji prawnych przedawnienie ma wielu wrogów i budzi wiele emocji. W pewnym uproszczeniu wygląda to tak:

  • wierzyciel, którego roszczenie się przedawniło jest tym oburzony i uważa, że termin przedawnienia jest stanowczo zbyt krótki;
  • dłużnik – pozwany o roszczenie sprzed wielu lat (ale jeszcze nieprzedawnione) ocenia jako skandaliczne, że termin przedawnienia jest tak długi.

Oczywiście każdy patrzy na sprawę przez pryzmat swoich interesów. Przepisy natomiast powinny uwzględniać potrzeby wszystkich stron.

Dlaczego przedawnienie jest potrzebne? Tu odpowiedź jest prosta – niezależnie od tego, jak zapatrujemy się na tę kwestię pod względem etycznym czy wręcz moralnym (zasada, że długi należy spłacać) w grę wchodzi aspekt czysto praktyczny. Upływ czasu powoduje, że udowodnienie pewnych okoliczności staje się bardzo utrudnione lub wręcz niemożliwe. Gdyby nie przedawnienie, w istocie należałob bez końca przechowywać dowody wykonania zobowiązań, a każdy musiałby w domu, czy biurze mieć segregatory wypełnione potwierdzeniami przelewów za rachunek za prąd sprzed trzydziestu lat.

Z drugiej oczywiście strony termin przedawnienia nie powinien być za krótki (z wyjątkiem pewnych szczególnych kategorii roszczeń) – z różnych powodów wierzyciel może nie chcieć podejmować działań formalnych przeciwko dłużnikowi od razu. Typową sytuacją jest przypadek, gdy wierzyciel i dłużnik pozostają w stałych relacjach, a dłużnik znajduje się w przejściowych kłopotach finansowych. W takiej sytuacji podejmowanie działań zmierzających do przerwania biegu przedanienia mogłoby popsuć skądinąd dobre relacje między stronami.

Jak jest obecnie?

W razie sporu sądowego przedawnienie uwzględniane jest wyłącznie na zarzut podniesiony przez dłużnika. W przypadku niepodniesienia takiego zarzutu – sąd nie rozważa w ogóle kwestii przedawnienia (nawet jeśli roszczenie jest w oczywsity sposób przedawnione.

Jest kilka uzasadnień dla takiego modelu, z których najważniejsze to:

  • kontradyktoryjność postępowania – od wielu lat kolejne nowelizacje kodeksu postępowania cywilnego zmierzały do zwiększenia kontradyktoryjności i rezygnacji z paternalistycznego modelu postępowania sądowego;
  • założenia, że dłużnik może nie chcieć skorzystać z przedawnienia – np. dlatego, że uważa, że roszczenie jest niezasadne od samego początku i chce się bronić „merytorycznie”.

Równocześnie model ten ma swoje negatywne strony:

  • niska świadomoś prawna – kultura prawna nie stoi w Polsce na najwyższym poziomie. Co prawda internet huczy od stron z różnego rodzaju poradami prawnymi, jednak równocześnie dominującą postawą jest „Nie będę odbierać listu z sądu i od komornika to nie będzie problemu”. Brak wiedzy na temat swoich praw jest powszechny, co powoduje że w pewnej grupie spraw zarzut przedawnienia nie jest podnoszony ze względu na zwyczajny brak wiedzy;
  • źle działający system doręczeń zastępczych – który powoduje, że nieraz opłacalne jest wnoszenie powództw o przedawnione roszczenia (zwłaszcza przy wykorzystaniu e-sądu) licząc na to, że pozwany nie odbierze korespondencji i uprawomocni się nakaz zapłaty.

Co zmieni uwzględnianie przedawnienia z urzędu?

Nowy model będzie miał w założeniu przeciwdziałać tym patologiom (podobnie jak wcześniejsze wprowadzenie ograniczenia możliwości dochodzenia roszczeń w elektronicznym postępowaniu upominawczym).

Równocześnie będzie powodował dodatkowe obciążenie sądów poprzez konieczność ustalania od kiedy zaczyna biec termin przedawnienia (ponieważ nie zawsze będzie to oczywiste na podstawie przedstawionych przez powoda twierdzeń i dowodów). Nowe rozwiązanie na pewno może wpłynąć na przedłużenie pierwszego (upominawczego) etapu spraw o zapłatę.

Z punktu widzenia praktyki nie oceniałbym natomiast tej zmiany, ani jako jednoznacznie dobrej, ani jako jednoznacznie złej. Po prostu będziemy mieli do czynienia z nowym (choć równocześnie starym) modelem, do którego wszystkie strony będą musiały się przystosować. O wiele bardziej doniosły skutek będą miały moim zdaniem pozostałe elementy nowelizacji – szczególnie skrócenie podstawowego okresu przedawnienia z 10 do 6 lat, skrócenie okresu na egzekwowanie roszczenia stwierdzonego prawomocnym wyrokiem, czy wreszcie wprowadzenie zasady, że wszczęcie postępowania sądowego nie prowadzi do przerwania biegu przedawnienia ale jedynie do wstrzymania zakończenia jego biegu – to w tych zmianach kryje się prawdziwa rewolucja.

Sama nowelizacja jest też bardzo wyraźnym zwrotem względem dominującej co najmniej od kilkunastu lat tendencji zwiększania kontradyktoryjności procesu cywilnego. W tym kontekście należy się spodziewać dalszych zmian zmierzających do wzmocnienia pozycji słabszych (czy to ekonomicznie, czy to przez brak kompetencji) uczestników postępowań sądowych.

Możliwość komentowania Przedawnienie z urzędu została wyłączona

Filed under Ogólne, Postępowanie sądowe, Terminy, Uncategorized, Zarzuty, Zmiany przepisów

Nowelizacja k.p.c.

7 lipca 2013 roku wchodzi w życie kolejna nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego. Nowelizacja jest niewielka ale wprowadza kilka istotnych zmian:

1) Po wejściu w życie nowelizacji każdy składany pozew będzie musiał zawierać:

numer PESEL lub numer NIP powoda będącego osobą fizyczną (jeśli powód ma obowiązek posiadania takiego numeru);

numer KRS lub numer NIP powoda niebędącego osobą fizyczną.

2) Ustawa nakłada dodatkowy obowiązek na sądy, które z urzędu będą ustalać numer PESEL, NIP lub KRS pozwanego.

3) Nie dotyczy to jednak elektronicznego postępowania upominawczego – tutaj obowiązek podania numeru PESEL lub NIP pozwanego spoczywa na powodzie.

4) Nowelizacja wprowadza także dalsze zmiany do przepisów o elektronicznym postępowaniu upominawczym:

– od dnia wejścia w życie nowelizacji w EPU możliwe będzie dochodzenie jedynie roszczeń, które stały się wymagalne w okresie 3 lat przed wniesieniem pozwu;

sąd będzie uprawniony do skazania na grzywnę powoda, jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, który w złej wierze lub wobec niezachowania należytej staranności podał nieprawidłowe dane dotyczące pozwanego (adres zamieszkania, numer PESEL, NIP lub KRS);

– w przypadku przekazania sprawy sądowi właściwości ogólnej, sąd ten będzie każdorazowo wzywał powoda do uiszczenia różnicy między opłatą sądową od pozwu w EPU, a opłatą sądową na zasadach ogólnych.

5) Na komorników zostaje nałożony obowiązek bardzo szerokiego pouczania dłużników o przysługujących im uprawnieniach.

6) Pozwany utracie mocy przez nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym w całości lub części będzie miał możliwość uzyskania postanowienia sądu lub referendarza sądowego, potwierdzającego tę okoliczność.

7) Wprowadzony zostaje także dodatkowa podstawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której nakaz zapłaty lub wyrok zaoczny został uznany za doręczony po podwójnej awizacji, mimo nieodebrania przesyłki przez pozwanego pod adresem wskazanym przez powoda – jeśli adres ten był inny, niż ustalony w postępowaniu egzekucyjnym.

Z drobnymi wyjątkami nowelizacja dotyczy spraw wszczętych po jej wejściu w życie.

Możliwość komentowania Nowelizacja k.p.c. została wyłączona

Filed under Zmiany przepisów