Category Archives: Upadłość

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez prokurenta – prawo czy obowiązek

Prawo upadłościowe i naprawcze rozróżnia osoby, którym przysługuje uprawnienie do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz osoby, na których spoczywa obowiązek zgłoszenie takiego wniosku. Obowiązkowi zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zawsze odpowiada uprawnienie do jego zgłoszenia, ale nie odwrotnie – uprawnieniu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie zawsze odpowiada obowiązek zgłoszenie takiego wniosku. Na przykład: ogłoszenia upadłości może domagać się wierzyciel dłużnika, ale nie należy on do kręgu podmiotów mających obowiązek zgłoszenia takiego wniosku.

Dłużnik jest zobowiązany zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie 2 tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Osoby te ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie. Osoba, która będąc zobowiązana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie złożyła go w terminie 2 tygodni od dnia powstania podstawy do ogłoszenia upadłości, naraża się na orzeczenie wobec niej zakazu prowadzenia działalności gospodarczej lub pełnienia określonych funkcji.

W praktyce powstał spór, czy prokurent ma prawo oraz obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, którą reprezentuje.

Czy prokurent spółki jest uprawniony do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, którą reprezentuje?

Poglądy są podzielone, zgodnie z przeważającym poglądem przedstawicieli doktryny – nie.

Czy prokurent jest zobowiązany do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, którą reprezentuje?

Nie.

Sąd Rejonowy pozbawił prokurenta prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu przez okres 10 lat za niezłożenie w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Zdaniem Sądu I instancji prokurent spółki należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i ponosi odpowiedzialność za niedopełnienie tego obowiązku.

Sąd II instancji nie zgodził się z powyższą argumentacją i zmienił postanowienie sądu I instancji oddalając wniosek o pozbawienie prokurenta prawa prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu II instancji prokurent jest uprawniony do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, dysponując szczególnego rodzaju pełnomocnictwem, jest bowiem umocowany do podejmowania związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa czynności sądowych i pozasądowych. Może zatem nie tylko zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości, ale także reprezentować spółkę w postępowaniu sądowym. Jednakże podstawy jego działania nie stanowi mandat, ale stosunek prawny łączący prokurenta z mocodawcą. Ponosi on zatem odpowiedzialność kontraktową za nienależyte wykonanie umowy. Z art. 21 Prawa upadłościowego i naprawczego nie można natomiast wyprowadzić obowiązku prokurenta do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Nie ponosi on zatem odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Sąd Najwyższy1, który rozpoznawał skargę kasacyjną w tej sprawie, nie wypowiedział się jednoznacznie, czy prokurent ma prawo złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Uznał natomiast, że nie ma podstaw do przyjęcia, że prokurent – nawet gdyby podzielić pogląd, że przysługuje mu uprawnienie do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości – jest także obciążony obowiązkiem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Sąd Najwyższy stwierdził też, że nawet zwolennicy poglądu, że prokurent jest uprawniony do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości przyjmują, że nie ulega wątpliwości, iż prokurent nie ponosi odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, a zatem konsekwencji uchybienia obowiązkowi podjęcia stosownych działań i złożenia wniosku w odpowiednim terminie, ponieważ czynność złożenia wniosku mieści się w zakresie uprawnień prokurenta, a nie jego obowiązków.

1Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2013 r., sygn. V CSK 177/12

Reklamy

Możliwość komentowania Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez prokurenta – prawo czy obowiązek została wyłączona

Filed under Postępowanie sądowe, Upadłość, Windykacja