Archiwa tagu: Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

Termin na wniesienie skargi pauliańskiej

Termin na dochodzenie uznania czynności prawnej za bezskuteczną wynosi 5 lat od daty tej czynności, bez względu na to, kiedy wierzyciel dowiedział się o czynności. W tym terminie (5 lat) wierzyciel musi wnieść pozew lub podnieść zarzut. Jeśli tego nie uczyni – uprawnienie do żądania uznania czynności prawnej za bezskuteczną wygasa.

Bieg terminu rozpoczyna się od dnia „dokonania” czynności. W przypadku umowy – będzie to chwila zawarcia umowy. Często określenie początku biegu terminu nie jest oczywiste, co potwierdzają rozbieżności w orzecznictwie.

Przykład

W jednej ze spraw o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu następujące zagadnienia prawne:

  • czy czynność procesowa dłużnika w postaci wniosku o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności, zaaprobowanego przez pozostałych uczestników postępowania i zmierzającego do nieodpłatnego przejęcia na podstawie orzeczenia sądu całego majątku podlegającego podziałowi przez współwłaścicieli nie będących dłużnikami, może być przedmiotem powództwa z art. 527 § 1 KC?
  • A w przypadku odpowiedzi pozytywnej – czy bieg pięcioletniego terminu zawitego należy liczyć: a) od dnia złożenia wniosku b) czy też jego zaaprobowania przez pozostałych uczestników postępowania, c) czy też od powstania skutku prawnego w postaci uprawomocnienia się postanowienia działowego zgodnego z żądaniem wniosku?

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu tych zagadnień, podjął uchwałę1, iż wierzyciel może zaskarżyć zgodny wniosek dłużnika i pozostałych uczestników postępowania o podział majątku wspólnego, dział spadku i zniesienie współwłasności, jeżeli w wyniku uwzględnienia tego wniosku przedmioty majątkowe objęte podziałem zostały nabyte przez uczestników postępowania niebędących dłużnikami. Przewidziany w art. 534 KC termin biegnie wówczas od dnia uprawomocnienia się postanowienia działowego.

Powyższy przykład pokazuje, że liczenie początku biegu terminu do wniesienia skargi pauliańskiej może nastręczać trudności.

Inną ważną kwestią w powyższym przykładzie jest dopuszczalność – w pewnych sytuacjach – zaskarżenia czynności procesowej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela (a nie tylko czynności prawnej). Niekiedy będzie więc możliwe zaskarżenie także takich czynności procesowych dłużnika jak: uznanie powództwa w sprawie o zapłatę, zawarcie ugody czy nawet zaniechanie w postaci niewytoczenia przez dłużnika powództwa o ustalenie ustania jego obowiązku alimentacyjnego wobec wierzyciela alimentacyjnego.

1Uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 17 czerwca 2010 r., III CZP 41/10

Komentowanie nie jest możliwe

Filed under Windykacja