Archiwa tagu: Formularze

Zwolnienie od kosztów sądowych

Koszty sądowe są relatywnie wysokie – w wielu przypadkach mogą okazać się na tyle wysokie, aby stanowić realną przeszkodę w skorzystaniu z drogi sądowej.

Niektóre osoby nie mają obowiązku uiszczania opłat (np. pracownicy dochodzący roszczeń nieprzekraczających 50 tysięcy złotych, opłat nie uiszcza też Skarb Państwa). Jeśli jednak nie należymy do żadnej z tych kategorii, istnieje możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych.

1) Każda osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.

2) Osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych jeśli nie ma dostatecznych środków na uiszczenie tych kosztów.

Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się zarówno osoba nieprowadząca działalności gospodarczej, jak i przedsiębiorca, także spółka prawa handlowego.

Zwolnienie od kosztów sądowych może mieć charakter całkowity lub częściowy.

Częściowe zwolnienie oznacza przykładowo zwolnienie jedynie od opłaty sądowej od pozwu, ale już nie od apelacji, czy innych opłat i kosztów w toku postępowania.

Od kosztów sądowych zwalnia sąd – wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może być zawarty w odrębnym piśmie procesowym, najczęściej jednak jest częścią pozwu lub apelacji.

Zwolnienie od kosztów sądowych osoby fizycznej

Osoba fizyczna domagająca się zwolnienia od kosztów sądowych powinna dołączyć do pisma oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Formularz takiego oświadczenia można znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (a konkretnie w dziale z formularzami pism obowiązujących w postępowaniu cywilnym). Formularz w wersji papierowej jest też nieodpłatnie udostępniany w siedzibach sądów rejonowych, okręgowych i apelacyjnych.

Formularz zawiera informację o posiadanym majątku (w tym nieruchomościach, oszczędnościach i wartościowych przedmiotach), oraz o osiąganych przychodach i o osobach zamieszkujących wspólnie z wnioskodawcą w jednym gospodarstwie domowym.

W formularzu należy też opisać zobowiązania i ponoszone wydatki.

Niezależnie od wypełnienia formularza, warto też dodatkowo opisać swoją sytuację, zwłaszcza gdy jest ona w jakiś sposób nietypowa. Przykładowo posiadana nieruchomość może mieć dużą wartość, a równocześnie nie przynosić żadnego dochodu.

Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie jest konieczne przedstawianie innych dokumentów (np. zaświadczenia o dochodach), jednak sąd może go zażądać, jeśli oświadczenie o stanie majątku wzbudzi jego wątpliwości.

Zwolnienie od kosztów sądowych osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej

Osoby prawne i jednostki organizacyjne wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych muszą wykazać, że nie posiadają wystarczających środków na uiszczenie kosztów.

Przepisy nie precyzują w jaki sposób należy tego dokonać – a zatem można korzystać ze wszystkich dowodów, które potwierdzają brak tych środków. Najbardziej oczywistymi będą bilanse, sprawozdania finansowe, możliwe jest też bardziej szczegółowe opisanie swojej sytuacji, z oparciem się na wyciągach z rachunków bankowych, dowodach bezskutecznych egzekucji należności, etc.

Zwolnienie od kosztów sądowych przedsiębiorcy

Co do zasady nie ma ograniczenia w uzyskiwaniu zwolnienia od kosztów sądowych przez przedsiębiorców. Stosuje się do nich zwykłe zasady opisane powyżej – przedsiębiorca będący osobą fizyczną składa wniosek, do którego dołącza oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, a osoba prawna (np. spółka) składając wniosek musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków.

Trzeba jednak pamiętać, że sądy dość często stosują wobec przedsiębiorców ostrzejsze kryteria niż wobec innych podmiotów. Wynika on z poglądu, że w ramach prowadzenia działalności gospodarczej konieczne jest także uwzględnianie konieczności ponoszenia wydatków takich, jak opłaty sądowe – a zatem przedsiębiorca, który o to nie zadbał, nie zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych.

Nie znaczy to, że przedsiębiorca nie ma szans na uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych, ale warto uwzględnić to w swoim wniosku.  Przedsiębiorca składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych musi po prostu uwzględniać, że będą wobec niego stosowane ostrzejsze kryteria (nawet jeśli nie wynikają bezpośrednio z przepisów) i wskazać, że brak środków ma charakter niezawiniony przez przedsiębiorcę i jest związany z czynnikami leżącymi poza normalnymi okolicznościami związanymi z prowadzoną działalnością.

Inne zagadnienia związane ze zwolnieniem od kosztów sądowych

Zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od konieczności zwrócenia kosztów poniesionych przez przeciwnika, w przypadku przegrania procesu.

Sąd ma też uprawnienie do kontrolowania, czy istnieją podstawy do zwolnienia strony od kosztów sądowych. W przypadku, gdy okaże się, że takie okoliczności nie istniały:

- sąd cofa zwolnienie od kosztów sądowych;

- w przypadku, gdy strona świadomie podała nieprawdziwe okoliczności, sąd może skazać stronę na grzywnę w wysokości do 1.000 złotych.

(Wpis stanowi zaktualizowaną wersję wpisów umieszczonych na blogu W todze i bez togi)

Komentowanie nie jest możliwe

Filed under Postępowanie sądowe