Zarzut przedawnienia

Przedawnienie roszczenia, nie oznacza, że to roszczenie wygasa, a jedynie, że zobowiązany może się uchylić od jego spełnienia.

Oznacza to, że sąd nie uwzględnia przedawnienia roszczenia z urzędu, a w razie bierności dłużnika, wierzyciel może uzyskać wyrok stwierdzający przedawnione roszczenie i je wyegzekwować.

Uchylić się od spełnienia przedawnionego roszczenia można na dwa zasadnicze sposoby:

a) Podnosząc zarzut przedawnienia;

b) W przypadku, gdy roszczenie przedawniło się po uzyskaniu przez wierzyciela tytułu wykonawczego – w ramach powództwa przeciwegzekucyjnego.

Zarzut przedawnienia może przybrać praktycznie dowolną formę – istotne jest, aby pozwany w toku sprawy o spełnienie świadczenia (najczęściej w sprawie o zapłatę) wyraźnie oświadczy, że uważa roszczenie za przedawnione i w konsekwencji nie zamierza go spełniać.

Jakie są podstawowe konsekwencje takiej właśnie konstrukcji przedawnienia?

1) Sąd może wydać nakaz zapłaty uwzględniający zasądzone roszczenie.

W modelu przedawnienia przyjętym w polskim prawie jeśli roszczenie (poza tym, że jest przedawnione) jest zasadne, sąd może i powinien wydać nakaz zapłaty. To sprawą pozwanego jest podniesienie zarzutu przedawnienia (co może on uczynić w sprzeciwie lub zarzutach od nakazu zapłaty).

Jeśli pozwany nie złoży sprzeciwu/zarzutów od nakazu zapłaty nakaz się uprawomocni, a powód będzie mógł egzekwować swoje roszczenie.

2) Jeśli w sprawie nie został wydany nakaz zapłaty (ewentualnie pozwany złożył skutecznie sprzeciw), ale powód wykazał istnienie swojego roszczenia, a pozwany nie podniósł zarzutu przedawnienia – sąd wyda wyrok uwzględniający roszczenie, mimo iż jest ono przedawnione.

3) Jeśli powód uzyskał wyrok lub nakaz zapłaty (ewentualnie dysponuje innym odpowiednim tytułem egzekucyjnym), ale w międzyczasie roszczenie się przedawniło (w terminie 10 letnim od uzyskania przez wierzyciela tytułu egzekucyjnego) – sąd nada takiemu orzeczeniu klauzulę wykonalności (nie ma bowiem podstawy, żeby odmówić jej nadania), a wierzyciel będzie mógł prowadzić na jego podstawie egzekucję.

W takiej sytuacji cały ciężar obrony spoczywa na dłużniku, który może wykazywać, że doszło do przedawnienia roszczenia w ramach powództwa przeciwegzekucyjnego.

4) Przedawnione roszczenie ma charakter tzw. zobowiązania niezupełnego – jeśli więc dłużnik spełni świadczenie (np. nie zorientowawszy się, że jest ono przedawnione), nie ma prawa domagać się jego zwrotu.

5) Wierzytelność przedawniona może zostać potrącona, pod warunkiem, że potrącenie było możliwe, gdy przedawnienie jeszcze nie nastąpiło (art. 502 k.c.).

About these ads

Komentowanie nie jest możliwe

Filed under Zarzuty

Możliwość komentowania jest wyłączona.